Best practices voor bibliotheken

De actiegids voor bibliotheken - verder met het Leesoffensief Brabant

Met elkaar hebben we met het Leesoffensief Brabant een mooie stap voorwaarts gezet om het leesplezier en leesniveau van Brabantse jongeren te verhogen. Het is belangrijk dat we aan de slag blijven met het Leesoffensief Brabant. Blijf met je (potentiële) onderwijspartners het gesprek aangaan over het belang van leesplezier en leesmotivatie. Deze actiegids kan je daarbij helpen; het biedt een overzicht van handige hulpmiddelen voor gesprek en actie voor alle types onderwijs.

 

De Bibliotheek West-Brabant

Netwerkbijeenkomsten

In het nieuwe schooljaar organiseren we drie netwerkbijeenkomsten voor leescoördinatoren. Elke sessie is gratis toegankelijk en wordt op twee verschillende dagen en locaties gehouden in dezelfde week. Meer informatie volgt!

- Boeken natuurlijk!
Inspiratie voor de Kinderboekenweek (Gi-ga-groen!), i.s.m. boekhandel Quist.
Maandag 19 september, 19.00 uur, bibliotheek Bergen op Zoom;
Woensdag 21 september, 15.00 uur, bibliotheek Roosendaal.

- Op boeken kun je rekenen!
Deze netwerkbijeenkomst gaat over rekenlessen aan de hand van kinderboeken.
Dinsdag 7 februari 2023, 16.00 uur, bibliotheek Zevenbergen;
Donderdag 9 februari 2023, 16.00 uur, bibliotheek Roosendaal.

- Schrijf je rijk!
Hoe creatief schrijven de taalvaardigheid én het leesplezier bevordert.
Maandag 22 mei 2023, 16.00 uur, bibliotheek Bergen op Zoom;
Dinsdag 23 mei 2023, 16.00 uur, bibliotheek Rijsbergen.

 

Het Baby- tot Kleutercafé

Het Baby- tot Kleutercafé is een samenwerking met het TWB (Thuiszorg West-Brabant) / consultatiebureau, waar de bieb aandacht heeft voor jonge ouders en hun baby met betrekking tot het belang van taalontwikkeling. De bibliotheek geeft het consultatiebureau praktische tips rondom een thema. Het Baby- tot Kleutercafé is onderdeel van BoekStart, dat het voorlezen aan baby's, dreumesen en peuters stimuleert.

 

De Peuter Parade

Bij de Peuter Parade lezen we samen in de bibliotheek of vanuit thuis een boek voor aan kinderen die nog niet naar school gaan. Daarna doen we leuke activiteiten (knutselwerkje, samen een dansje doen of een liedje zingen) die aansluiten bij het thema en delen we tips om ook thuis aan de slag te gaan. De Peuter Parade maakt ook onderdeel uit van Boekstart.

 

VoorleesExpress

Samenwerking met de VoorleesExpress: Wij trainen de VoorleesExpress-vrijwilligers en voorzien hen van tips, bevorderen hun kennis t.a.v. het gebruik van de catalogus en leesontwikkeling/-plezier.

 

de Bibliotheek op school (dBos)

De doelstelling van dBos is door het vergroten van leesplezier de taalvaardigheid (en de algemene kennis) van de leerlingen te vergroten. Om dit te bereiken wordt gewerkt met verschillende bouwstenen. De belangrijkste bouwsteen is de inzet van de leesmediaconsulent die de school regelmatig bezoekt en daarbij de leerkrachten inspireert, ondersteunt en samen met de leescoördinator zorgt voor professionalisering. Inzet in de klas ('draaien van een lesje') kan voorkomen, maar de primaire doelgroep zijn de leerkachten. Jaarlijks worden evaluatiegesprekken gevoerd (naast de monitor) waarbij wordt ingegaan op de samenwerking, wensen en behoeften. De inzet is om het lezen structureel, vanzelfsprekend te laten worden binnen de school en niet te zien als een extra activiteit.

 

Webinar Lees!
Op woensdag 25 november 2020, organiseerde de Bibliotheek West-Brabant het webinar Lees! aansluitend op het landelijk initiatief. Eénenzeventig enthousiaste deelnemers: directeuren, leescoördinatoren en taalspecialisten van basisscholen, bieb en taal- en jeugdspecialisten van gemeenten uit West-Brabant luisterden naar en deelden ervaringen en ideeën met spreker Martijn Hensgens en elkaar over lezen en het leesonderwijs. Een bijeenkomst over een onderwerp dat zeer actueel is.

 

De boekenvreters: een smakelijke podcast!

In de praktijk blijkt dat kinderen heel goed kunnen vertellen over de boeken die zij lezen. Zo ontstaan leuke verhalen waarmee zij ook hun leeftijdsgenoten kunnen inspireren. In de podcast De Boekenvreters vertellen kinderen hun verhaal. Deze podcast is bedoeld voor kinderen van groep 5 t/m 8 om tijdens de pauzehap hun leeshonger te stillen. Daarom De Boekenvreters! Luister smakelijk.

 

 

De Bibliotheek Eindhoven

Kist vol leesplezier

Bibliotheek Eindhoven merkte dat leerkrachten het lastig vinden om tussen al het aanbod in de bibliotheek juist de goede en geschikte boeken te kiezen voor leerlingen die niet graag lezen of er moeite mee hebben. Dit is juist een doelgroep bij wie leesplezier snel daalt als zij moeite ervaren. Om leerkrachten beter van dienst te zijn ontwikkelden ze een 'kist vol leesplezier'. Mediacoaches Annely Kesseleer en Femke de Keijzer vertellen hoe de kist leerlingen prikkelt en leerkrachten inspireert.

 

Samen voor Lees! Een oproep tot een leesoffensief

De leesvaardigheid van Nederlandse kinderen holt achteruit. Een kwart van de 15-jarigen leest zo slecht dat zij het risico lopen laaggeletterd de school te verlaten. Hoe kunnen we samen zorgen voor een goede leesvaardigheid bij kinderen en jongeren in Eindhoven en Waalre? 

 

Maandag 11 januari 2021 vond in de Bibliotheek Eindhoven de digitale bijeenkomst 'Samen voor Lees! Een oproep tot een leesoffensief' plaats. Onderwijsexpert Kees Broekhof (Sardes) en taalexpert Joanneke Prenger (SLO) gingen met ons op zoek naar antwoord op de vraag hoe we samen kunnen zorgen voor een goede leesvaardigheid bij kinderen en jongeren en hoe we het plezier in lezen terug kunnen brengen.

 

De Noord Oost Brabantse Bibliotheken

Jongerenpanel

In januari 2020 is er een jongerenpanel opgezet in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. Inmiddels is het een superleuke en enthousiaste club van zo’n 12 jongeren die meedenken, dingen organiseren en ons adviseren als gastcollectioneurs. Hier zijn de volgende initiatieven uit ontstaan:

  • de aanschaf van een Manga-collectie ; 
  • Meet the writer-avonden in 2020 en 2021 met Rima Orie, Daniëlle Bakhuis. In het najaar 2022 komt Chinouk Thijssen (een van de auteurs van 3Pak, Boekenweek van jongeren) langs in Uden;
  • een Young Adult Festival op 1 juli 2022 in Veghel
    Daar komt onder andere Elin Meijnen, winnaar Jonge Jury Debuutprijs;
  • Via social media proberen we de doelgroep zo direct mogelijk te bereiken: @jongerenbieb op TikTok  en Instagram.

Podcast Je moet je boek houden

De podcast Je moet je boek houden is opgezet om jongeren te helpen met hun boekkeuze. Deze podcast is te luisteren via alle bekende podcastkanalen, zoals Google Podcasts en Spotify.

 

Op scholen

Ook op scholen zijn we actief met projecten als B/Slash, Writers Meet-up (Alex Boogers/Aafke Romeijn), met wisselcollecties en mediathecarisoverleggen.

 

Zomerleesproject Leesmiljonairs

Met kinderen van groep 3 tot en met groep 8 verzamelen we in de zomer van 2022 zoveel mogelijk leesminuten en worden zij een echte Leesmiljonair. We proberen samen met alle kinderen één miljoen leesminuten te sparen! 

 

De Bibliotheek Helmond-Peel

Mediawijs in het Muizenhuis: Een breed leesaanbod dat aansluit bij de belevingswereld van het kind
Bij het Muizenhuis gaan leesplezier en digitale geletterdheid hand in hand. Met de boeken van Karina Schaapman als uitgangspunt en het door Artisjok en Olijfje ontwikkelde project over het Muizenhuis als basis leren de kleuters Sam en Julia kennen. De verbinding tussen boek, scherm en spel staat centraal. Het project start met een handversje. Daarna maken we de verbinding met het kunstwerk en de boeken. De prenten met de vele details nodigen de kinderen uit om taal te gebruiken en prikkelen de fantasie. Die verbeelding komt nog meer tot leven in de Muizenhuis-app waarin kinderen op verkenning kunnen. Tot slot maken ze kennis met de basis van de green screen-techniek; ze gaan op de foto in een door henzelf gekozen afbeelding uit de boeken. 

 

Boekenpret 2.0: Stimuleren van de leescultuur thuis

Hoe kun je je kind voorlezen als je de Nederlandse taal nog onvoldoende beheerst? Voor het project Boekenpret 2.0 kiezen we voor een tekstloos prentenboek (Monkie en Naar de markt) zodat elke ouder in zijn/haar eigen taal samen met het kind het boek kan ‘lezen’. Om thuis aan de slag te gaan ontvangen de ouders een Speelontdekboek met spelsuggesties en mediatips in de eigen taal. In de klas wordt het boek in het Nederlands behandeld: Op deze manier versterken thuistaal en de Nederlandse taal elkaar en wordt het voorlezen thuis gestimuleerd.

 

Samenwerking met de Pabo

Bibliotheek Helmond-Peel ontving de afgelopen jaren alle eerstejaars Pabo-studenten voor een 1,5 uur durende workshop over de Educatieve dienstverlening van de Bibliotheek. Het doel was om de studenten bewust te laten worden van de rol die zij hebben bij het stimuleren van de leesmotivatie van de leerlingen. Daarnaast maakten zij kennis met de educatieve dienstverlening van de Bibliotheek. De leesconsulenten verzorgen workshops op de Pabo de Kempel over het thema Laaggeletterdheid (i.s.m. de welzijnsorganisatie die de VoorleesExpress coördineert) en over het thema Digitale prentenboeken. Bij deze laatste workshop krijgen studenten een praktijkopdracht. De resultaten daarvan worden opgenomen in het aanbod van de Bibliotheek.

 

Boekjes & Babbels; Voorlezen, Ontmoeten en Ontdekken 

Het doel van Boekje & Babbels is ouders aanmoedigen om hun kinderen zo vroeg mogelijk boekjes én de Bibliotheek te laten ontdekken. Het programma is voor kinderen van 0-4 jaar en hun ouders. Naast het thema dat centraal staat is deze ochtend een leuke gelegenheid om andere ouders te ontmoeten en van gedachten te wisselen, onder het genot van een kopje koffie of thee. Om alle ouders goed te informeren over BoekStart is persoonlijk contact over het belang van voorlezen het meest effectief. Daarom werkt Bibliotheek Helmond-Peel met Boekjes & Babbels in Helmond, Asten en Someren samen met het consultatiebureau en andere samenwerkingspartners in Helmond-Peel. Ouders ontdekken hoe leuk voorlezen kan zijn. Bij Boekjes & Babbels is het voorlezen door de lees- mediacoach interactief: de kinderen luisteren én doen mee. Bij elke bijeenkomst staat een boek of een thema centraal, dit kan zijn; gezonde voeding, mondverzorging, muziek en bewegen, spraakontwikkeling en mediabewustzijn voor ouders.

De samenwerkingspartner geeft tijdens Boekjes & Babbels meer informatie over het thema, vragen stellen is natuurlijk mogelijk. Uiteraard krijgt men bij Boekjes & Babbels tips over voorlezen, kunnen ouders advies vragen en natuurlijk ook direct materialen uitzoeken voor thuis. Boekjes & Babbels is gratis voor iedereen, je hoeft geen lid te zijn van de bibliotheek.

 

Een workshop Spoken Word met je klas in de bieb

Afgelopen jaar hebben we voor de bovenbouw Havo-Vwo, workshops Spoken Word georganiseerd, zowel leerlingen en docenten zijn enthousiast! Spoken Word laat zich het best vertalen als poëzie. Het draait hierbij dus om de kunst van het dichten. Spoken Word is bij ons echter meer dan alleen een workshop schrijven. Dat is de eerste stap, de tweede stap is het voordragen van dat wat de leerlingen hebben geschreven. Bij de workshop Spoken Word putten de leerlingen uit hun eigen inspiratie en doen zij onbewust een beroep op de competenties; creativiteit, durf, anticiperen, zelfvertrouwen en schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid. Onze workshopbegeleider geeft daarbij de nodige tips en trucs om het  persoonlijke verhaal van de leerling op een aantrekkelijke wijze op papier te zetten en ook voor te dragen aan de klas. Zo wordt iets ogenschijnlijks ouderwets en stoffigs, opeens heel dynamisch en boeiend om te doen en om naar te kijken en luisteren. Spoken Word is een moderne versie van het voordragen van gedichten! Het sluit perfect aan bij het nieuwe curriculum waarin creatieve omgang met taal en woordgebruik wordt benoemd.

 

BiblioPlus

Hoe staat het met de leesmotivatie in Land van Cuijk en Maasduinen?

Ruim 1200 leerlingen hebben voor ons in november een mini-enquête ingevuld met de vraag: Hoe vind je het om een boek te lezen? Het valt ons op dat in de tweede klas 23% van de leerlingen lezen ‘vervelend’ vindt. Dit percentage willen we samen met de scholen omlaag brengen. Om hier een start mee te maken, hebben we op zowel de basis- als de voorgezet onderwijsscholen de campagne 'Momentje vrij? Boek erbij!' gelanceerd. Dit houdt in dat de scholen alle leerlingen en docenten stimuleren om altijd een leesboek in de tas te hebben. De scholen zorgen ervoor dat er regelmatig tijd is om vrij te lezen.

 

Initiatieven die op de scholen ontstonden:

Alice Geerdink van Elzendaal Boxmeer: “De mentoren van klas 2 hebben naast een bericht naar alle ouders met de aankondiging voor dit leesoffensief, ook leerlingen een boek voor de toetsweek mee laten nemen. En de sectie tekenen koppelt er ook een opdracht aan. Ik ben echt blij met deze positieve flow! Het staat ook op de agenda van verschillende secties, dus we bereiken echt iets.”

Menno van Halem van Me

rlet Mill: "Om aandacht voor leesplezier en woordenschat voor alle medewerkers van de locaties zichtbaar te maken, gaan we een nieuwsbrief leesoffensief maken die regelmatig uitkomt. In de eerste nieuwsbrief komt in ieder geval te staan wat de verschillende locaties op dit moment doen. Andere onderwerpen kunnen zijn: boekrecensies, interview met een lezer, nieuwste ontwikkelingen op de locaties, schoolbieb, leuke anekdotes etc."

 

De Bibliotheek Altena

Leesbevordering groep 3
Een specifieke vraag kwam vanuit basisschool Henri Dunant uit Wijk en Aalburg. Zij wilden een ‘boost’ voor kinderen in groep 3. Er werd gekozen voor een verlengde schooldag op twaalf woensdagmiddagen. De activiteit speelde zich bewust af in de bibliotheekvestiging. Leerlingen die nog geen lid waren ontvingen een jeugdlidmaatschap. Aan de hand van drie thema’s ging onze projectmedewerker met de leerlingen aan de slag. De school koos in eerste instantie een aantal leerlingen uit die deze extra begeleiding nodig had. Al snel bleek echter dat de rest van de klas het net zo leuk vond om aan te sluiten.

 

De kinderen hebben geleerd welke soorten boeken en genres er zijn, hoe ze vervolgens een boek kunnen kiezen dat het beste bij hen past en hoe ze deze zelf kunnen lenen. Ook hebben ze aan digitale geletterdheid gewerkt door met de Blue-bot aan de slag te gaan en werden er verschillende spellen gespeeld ter bevordering van de woordenschat en het leesplezier. Elke les begon met een boekenkring waarbij de kinderen trots over hun boeken vertelden. Juist om de leerlingen die lezen niet leuk en/of moeilijk vinden mee te nemen, werd een koppeling gemaakt tussen een boek en muziek, beeldende kunst en theater.

 

 

 

 

20200914_092322.jpg

 

 

 

babbels.jpg

 

 

 

boekenpret-2-0-4.jpg

 

 

 

 

 

 

 

 

 

leesmotivatie-2.jpg

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Twitter
LinkedIn

Deze website wil gebruik maken van cookies.